Internet 'in global bir bilgi kaynağı oluşu yanında ciddi bir iş sektörü olduğunu hepimiz farkındayız. Bu sektörde bireysel yada küçük boy işletmeler ile ticaret yapmanın kendine has zorlukları olduğu ve aynı zorlukların potansiyel müşterilerce de güven odaklı yaşandığı ise bir gerçek. Ne yazık ki her sektörde olduğu gibi, internet dünyasında da fırsatçılar müşteri ve üretici arasındaki bu güven dengesini ciddi anlamda germektedirler. Peki durum bu iken "internet üzerinden nasıl güvenli webtasarımı yaptırabilirim" sorusunun yanıtını, sektör içinde dolaylı yoldan bulunan birisi olarak, tecrübelerime dayanarak kendimce vermek istedim.

Öncelikle bu işin karşılıklı adımlar ile yapılabileceğini, üretici ve müşterininde hassas olduğu ve güvence isteyeceği aşamalar olduğunu kabul etmemiz gerekmektedir. İki taraf ihtiyaçlarının ne zaman ve nasıl karşılandığını anlatmak adına, bir web sayfasının tasarım evrelerinden yararlanalım. Her web sayfa projesi üç aşama ile hayata geçmektedir;

1. Planlama süreci
2. Dizayn süreci
3. Programlama ve teslim süreci



Herşey Başlarken
Bütün bu süreçlerin en önemlisi 1. süreçtir, prensiplerin konulacağı bölüm olması sebebi ile müşterinin de sıkı bir çalışma içine girmesi gerekmektedir. Üretici, projeyi başlatmak adına müşteriye çalışma süresine göre bir fiyat çıkarır. Bu noktada müşterinin "ücreti tasarım sonrasında vermeyi talep etmesi" ilgili güven gerginliğinin neticesi olarak bu alışverişi ilk çıkmaza sürüklemektedir, çünkü çoğu tasarımcı bu öneriyi dikkate almayacaktır. Burada müşterinin yapması gereken referans istemektedir. Üreticinin önceki müşterileri ile olan çalışmalarını dikkatlice incelemeli ve kendi projesine uygun bir usluba sahip olup olmadığını algılamaya çalışmalıdır. Bu incelemelerin bazı püf noktaları vardır;

a) Herşeyden önce, size sunulan web projelerinin imza bölümüne dikkat edelim. "Designed by xxxsoftware" gibi bir kalıp kullanmaları olasıdır. Bu kalıbı google aracılığı ile aratıp, size sunmadığı tasarımlarıda inceliyelim.

b) Eğer tasarım konusunda hiç bilginiz yok ise, sizden daha bilgili arkadaşlarınıza firma tasarımlarının hazır programlamalar yada temalar üzerine yapılıp yapılmadını danışın. Bunu yaparken browser 'ınız ile kaynak görüntüleyip kodları incelemek faydalı olacaktır.

c) İletişim kurmaktan çekinmeyin. Size referans olarak sunulan web sayfa sahipleri ile en basitinden email aracılığı ile teyid isteyin firmaya dair. Yardımlaşmaktan ve tecrübe aktarmaktan rahatsız olacaklarını sanmıyorum.

d) Webmaster iletişim anlarını inceleyin. Forumlar, gruplar, bir çok platform bulunmakta. Şirket yada tasarımcı adı ve nicklerini araştırın, eleştiriler varsa dikkatlice okuyun..

e) Projeden beklentilerinizi, site unsurları, gerekirse örnekler ile açıklayın ve proje tamamlanma süresini tahmini olarak isteyin.

f) Proje sonrası, sistem ile karşılaşabileceğiniz olası sorunlarda (ki büyük projelerde karşılaşmanız olasıdır) üreticinin ne gibi bir politika izleyeceğini detaylıca öğrenin.

Bütün bunları yaparken olumlu sonuçlar aldığınızı var sayarak devam edeceğim, lakin henüz tatmin olmadıysanız ücretinizi göndermeyin. Tatmin olmak için bir kaç örnek siteden fazla referans isteyin. Referans sizin için bu aşamada en büyük güvencedir. Unutmayın ki sizi tatmin etmek üreticinin sorumluluğundadır, eğer üretici bu konuda başarısız ise başka arayışlar içine girmenizi şiddetle öneriyorum.

Proje Şekillenirken
Bu aşamada ise sizi tartmış, incelemiş, bedelini ödemiş ve sizinle iş yapmaya karar vermiş olan müşterinizi proje dışında tutmamak başlıca dikkat etmeniz gereken unsur olmalıdır bir üretici olarak. Her ne kadar ücret çıkarılırken, müşteri size tam olarak ne istediğini anlatmış olsada, görsel öğeler tasarlanırken, özellikle uzun soluklu projelerde müşterinizi, projenin o anki aşamalarından haberdar edin. Görsel materyaller sunun, bulunduğunuz ve geçtiğiniz programlama evrelerini müşterinin anlayabileceği dilde ifade edin. Bu aranızdaki hassas güven ortamını ciddi anlamda rahatlatacaktır.

Bir müşteri olarak, üretici sizinle bu aşamada irtibat kurmuyor ise kaygı ifadeleri bulunmayan uygun bir lisan ile, bilgilendirilmeyi talep etmek en doğal hakkınızdır, katılımcı olmaktan çekinmeyin.

Son Aşama
Üretici olarak, proje için belirlediğiniz bitirme süresine sadık kalmaya çalışın ve küçük gecikmelerde müşterinizi muhakkak bilgilendirip belki küçük indirimler, ek hizmetler ile gönül almayı deneyin. En güzel reklamın kulaktan kulağa olduğunu ve bir mutlu müşterinin uzun vadede size neler katabileceğini unutmayın. (bkz: Planlama Süreci, C maddesi)

Müşteri olarak, önceden belirtmediğiniz hiç bir ek sistemi proje sonunda talep etmeyiniz ve sizin için tasarlanan sistemi en kısa zamanda deneyip varsa mevcut hataları, görsel bozuklukları üretici ile paylaşın.



Tüm bu karşılıklı özveriye ramen yaşadığınız ve çözemediğiniz sorunları, tasarım platformlarında mutlaka paylaşınız. Bu hem haklarınızı aramanızın hemde diğer insanların aynı sorunları yaşamaması adına önemlidir.

Yazar: Volkan ŞAVLUK (DarkFaceOfMoon)